|
|
| | |  |
adres:
Springweg 162
3511 VZ Utrecht
Het gebouw
Nadat vanaf 1618 op deze plaats - verborgen achter de huizenrij - ruim 150 jaar een doopsgezinde (schuil)kerk had gestaan, betrok in 1792 de Joodse gemeenschap het gebouw en maakten het tot een synagoge. Er vonden daarna twee grote verbouwingen plaats, één in 1848/1849 en één in 1926.
Bij de verbouwing van 1926 werden de huizen,die tussen het gebouw en de Springweg stonden, en een aantal aangrenzende panden aan de zuidkant afgebroken. Er verrees een nieuw gebouwencomplex met twee synagogezalen, een feestzaal, twee woningen, ruimten voor het rabbinaat, een mikweh (ritueel bad) en een schooltje.
De grote synagogezaal werd gebouwd binnen de bestaande muren van de oude synagoge. Architect was Harry Elte, die ook synagogen heeft gebouwd in Den Haag, Amsterdam en Den Helder.
In 1981 verkocht de Nederlands Israëlitische gemeente te Utrecht de grote synagoge. Er zou een exclusieve meubelzaak gevestigd worden.
Nadat het faillissement hiervan kocht Stichting Zending en Opwekking het gebouw.
Bij de restauratie van de synagoge, die voornamelijk werd uitgevoerd door vrijwilligers, die betrokken waren bij het werk van de stichting, heeft men getracht om het gebouw zoveel mogelijk in de staat van 1926 terug te brengen.
Zo konden de banken uit 1926, die stonden opgeslagen in een pakhuis in Amsterdam, net voor vernietiging worden bewaard en grotendeels worden teruggeplaatst.
Het art-deco-interieur werd in ere hersteld en in september 1984 vond de feestelijke heropening van het gebouw, nu Broodhuis geheten, plaats.
Het orgel
Dit gebouw wordt gebruikt door de Evangelische gemeente Ruth, die geen traditie heeft van orgels. Er is nu dan ook geen orgel aanwezig. In de tijd, dat hier de Doopsgezinde kerk gehuisvest was, was er wel een orgel aanwezig. Het orgel, dat door Johann Heinrich Hartmann Bätz was gebouwd in 1765, werd op 4 augustus 1765 ingespeeld. In 1773 plaatste Gideon Thomas Bätz het in de nieuwe Doopsgezinde Kerk aan de Oude Gracht. Hij veranderde ook het orgel: hij maakte twee klavieren. In 1869 werd het orgel verkocht aan de Oude Kerk te Katwijk aan Zee. In 1905 verhuisde het naar de Vresdeskerk in Katwijk aan Zee, waar het nog altijd aanwezig is, zij het in gewijzigde vorm. Om het orgel nu te zien zie: http://www.orgelland.nl/orgels/katwijk/history.htm en http://www.batzorgel.tk/
Deze afbeeldingen zijn afkomstig uit de prentencollectie van de Doopsgezinde Bibliotheek, in bruikleen bij de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam en gedigitaliseerd beschikbaar op:
http://dpc.uba.uva.nl/doopsgezindeprenten
|
|
|
|
|
|
|
|
