|
|
| | |  |
adres:
Herenstraat 4K
3512 KC Utrecht
foto’s: Frans Sellies © 2007
|
|
|
De kapel vanaf de binnentuin gezien
|
|
Het gebouw
De huidige, tot woning verbouwde kapel is gebouwd in 1922 op de restanten van een oude kapel (1781) en maakte onderdeel uit van het kloostergebouw het Sint Gregoriushuis aan de Herenstraat. Dit was in eigendom van de kloostergemeenschap van de Fraters van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart, beter bekend als de 'Fraters van Utrecht'. Een architect van de kapel is niet bekend en het gehele complex is een verzameling van aan elkaar gekochte en gebouwde panden. Zo wordt in december 1919 Nieuwe Gracht no. 18 gekocht en bij het complex getrokken en in 1923 Herenstraat 10. Op 25 oktober 1922 vindt de inzegening van de verbouwde en vergrote kapel plaats. Henricus Kocken (H.L. Kocken) maakte de prachtige glas in lood ramen aan weerszijden van de kapel. Onder anderen worden de drie kloostergeloften weergegeven (kuisheid, gehoorzaamheid, armoede) en de liefdewerken van de kloostergemeenschap. Achter het orgel zijn St.Caecilia en Koning David afgebeeld. Kocken maakte voor zijn eigen parochiekerk, de St. Martinuskerk in Utrecht (nu verbouwd tot appartementen) maar liefst 25 vensters, verder zijn er o.a. ramen van hem in de St. Gertrudis in Utrecht en de St. Bavo in Harmelen.
Begin jaren zestig van de vorige eeuw bereikte de gemeenschap haar grootste omvang en telde toen 217 fraters in dit complex. In 2005 vertrokken de laatste 13 Fraters naar de Bilt. Op 28 juni 2005 was de laatste eucharistieviering in de kapel. Het St. Gregoriushuis werd gekocht door Hans Pieters en Rob Kraaij. Na aankoop van het complex werd het in twaalf percelen opgesplitst en deze werden doorverkocht. Naast een enkel bedrijf, kreeg het merendeel een woonbestemming. Een van de percelen ontwikkelden ze zelf tot 38 koopappartementen.
Robin Hagedoorn en Valerie Houpperichs kochten de kapel, die in 2006/2007 volledig werd verbouwd en geschikt gemaakt voor bewoning. Rolf Bruggink en Marnix van der Meer van Zecc architecten uit Utrecht ontwierpen er een woning in. In 2007 wordt deze kapel/woning weer te koop aangeboden.
Het orgel
Het orgel in de Martinuskapel van het Gregoriushuis werd in 1951 gebouwd door de firma Verschueren uit Heythuysen als opus 246. Adviseur bij de bouw was frater Hieronymus Wisman. De organist van de Sint Martinuskerk in Utrecht, Ben Kok, speelde het orgel in bij de inwijding op palmzondag 18 maart 1951. Oorspronkelijk zat er op het tweede manuaal een Spitsgamba 8', maar die is later vervangen door een Nachthoorn 2'. De eerste bewoners van de kapel willen laten vastleggen, dat orgel en woning onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
De dispositie van het Verschueren orgel (1951) is :
Manuaal (C-g3) :
Prestant 8'
Roerfluit 8'
Baarpijp 4'
Mixtuur III-IV (2')
|
Manuaal II (in zwelkast) (C-g3):
Holpijp 8'
Zingend Prestant 4'
Nachthoorn 2'
|
Pedaal (C-f1) :
Subbas 16'
Octaafbas 8'
|
Koppelingen: Manuaal I - Manuaal II, Manuaal I - Manuaal II 16', Manuaal I - Manuaal II 4', Pedaal - Manuaal I, Pedaal - Manuaal II en Pedaal - Manuaal II 4'.
Speelhulpen: 1 vrije combinatie, 4 vaste combinaties (p - mf - f - tutti) en Automatisch pedaal. Tremolo.
Geluidsvoorbeeld
Paul Houdijk speelt Ich ruf' zu Dir van J.S. Bach (BWV 639), dat ook in 1951 bij de inwijding door Ben Kok werd gespeeld en "Complainte de Notre Dame" van Jean Bonfils .
J.S. Bach - Ich ruf' zu Dir
|
|
J. Bonfils - Complainte de Notre Dame
|
|
Programma van de inwijding van het orgel
(met dank aan Piet Bron)
|
|
Literatuur:
- P. van Dijk, G. Oost / Utrecht orgelstad : Inventarisatie van orgels in kerken en kapellen in de stad Utrecht : Verschenen t.g.v. de 5e Orgelvoetttocht 12 september 1981. Utrecht : Overlegorgaan voor Muziek en Kerken, 1981.
- C. Hoogveld / Glas in lood in Nederland : 1817-1968. 's-Gravenhage : SDU, 1989.
- P. van Dijk, R. Doornekamp / Orgels in de stad Utrecht : Zes eeuwen geschiedenis en een inventarisatie. Utrecht: Stichting Organisatie Oude Muziek, 1992.
- R. Lundgren / Sint Gregoriushuis, de laatste fraters van de Herenstraat. Amsterdam : Roel & Uitgeefprojecten, 2005. (fotoboek)
|
|
|
|
