Orgels in de provincie Utrecht
Disclaimer
Links
Utrecht
Orgels in de provincie Utrecht
Utrecht - St. Josephkerk


adres:
Draaiweg 44
3515 EM Utrecht          


foto's : Frans Sellies © 2006
        
 



 

Utrecht St. Josephkerk Draaiweg

Het kerkgebouw

In 1896 werd het terrein voor de St. Josephkerk aangekocht. De architect van deze kerk was de Utrechter G.A. Ebbers, een leerling van de bekende architect Tepe. De kerk is 49 meter lang, 19 meter breed en de hoogte van het middenschip is 15 meter. Het is een goed voorbeeld van neo-gothiek.
10 mei 1900 werd de eerste steen gelegd door pastoor Janssen en 25 februari 1901 werd de kerk geconsacreerd door Mgr. van de Wetering, aartsbisschop van Utrecht.

De ramen in de St. Josephkerk zijn heel bijzonder. Otto Mengelberg, die ook het monumentale raam in de Nieuwe kerk te Amsterdam ontwierp, maakte ook de tekeningen van deze ramen in de Nederlands Gotische Keldermansstijl.

In 1913 is het hoofdaltaar voltooid. De kerk bestond toen 12,5 jaar. Ter gelegenheid daarvan zijn vier mooie beelden geplaatst. Rechts St. Bonifacius en Willibrordus en links Bernulfus en Ludgerus.





 
Het orgel

Het orgel in de St. Josephkerk werd gebouwd door Friedrich Meyer. Het rijksbeschermde monument is gebouwd tussen 1871 en 1875 en is een mooi voorbeeld van de Westfaalse orgelbouwkunst uit de tweede helft van de 19de eeuw. Het orgel stond eerst in Barmen (Wuppertal); in de Evangelische Johanneskirche en is bovendien de enige Meyer in Nederland; in Duitsland zelf zijn er overigens ook niet veel meer.
Het orgel is in 1920 geplaatst in de St.Josephkerk.
Het orgel is dringend aan restauratie toe. Voorlopig lijkt dat veel te duur te zijn. Er wordt niet meer op gespeeld, behalve bij bijzondere gelegenheden, zoals uitvaarten.


De dispositie van het Meyer orgel (ca 1873) is:

Hoofdwerk (C-f3):

Bordun 16
Principal 8
Hohlflöte 8
Gedackt 8
Viola di gamba 8
Octav 4
Hohflöte 4
Quinte 2 2/3
Octav 2
Mixtur IV
Cornett IV
Trompete 8
         
                   
Onderpositief (C-f3):

Gedackt 16 (c0)
Geigenprincipal 8
Flöte traverse 8
Salicional 8
Viola d'amore 8
Vox coelestis 8
Aeoline 8
Flauto amabile 4
Basson Oboe 8         
                        

Pedaal (C-d1):

Violon 16
Subbass 16
Octavbass 8
Violoncello 8 (= 4)
Posaune 16      

koppels:
HW+Pos
P+HW                             

        










In 2002 werd het orgel een beschermd monument. Het advies, waarin ook wordt gesteld, dat het orgel beter kan worden herplaatst in de kerk, is HIER te bekijken.


Behalve dit Meyer orgel, staat er ook een koororgel in de kerk. In 1999 werd het geplaatst. Het instrumentje is afkomstig uit de St.-Ludgeruskapel te Utrecht, waarvoor het in 1978 door de firma Streichert werd geleverd. Het was een zelfbouwpakket. Nadat deze kapel in andere handen was overgegaan werd het orgel in eigen beheer gedemonteerd en opgeslagen in de Jacobuskerk. Uiteindelijk kreeg het nieuwe bestemming in het transept van de St.-Josephkerk. De overplaatsing en de noodzakelijke herstellingen werden verzorgd door Elbertse Orgelmakers.

De dispositie van het Streichert orgel (1978):

Manuaal (C-g3):

Gedekt 8,
Prestant 4,
Quint 2 2/3 D,
Octaaf 2,
Mixtuur II.

Aangehangen pedaal (C-d1).

Toonhoogte a1 = 440 Hz. Temperatuur: evenredig zwevend.
Overigens is dit instrumentje niet bedoeld als vervanger voor het Friedrich-Meyer-orgel.
    

Literatuur:

  • Utrechts orgellandschap / B. Wisgerhof.  Amersfoort : Willemsen, 1979.
  • Utrecht orgelstad : Inventarisatie van orgels in kerken en kapellen in de stad Utrecht : Verschenen t.g.v. de 5e Orgelvoetttocht 12 september 1981 / P. van Dijk, G. Oost. Utrecht : Overlegorgaan voor Muziek en Kerken, 1981.
  • Orgels in de stad Utrecht : Zes eeuwen geschiedenis en een inventarisatie / P. van Dijk, R. Doornekamp. Utrecht : Stichting Organisatie Oude Muziek, 1992.

Orgels in de provincie Utrecht
Disclaimer
Links
Utrecht