Orgels in de provincie Utrecht
Disclaimer
Links
Utrecht
Orgels in de provincie Utrecht
Utrecht - Kabinetorgel van Gruisen

 


adres:
Utrecht - Rijnsweerd
           


foto's: Frans Sellies © 2007
      
    
    
        





Het orgel

Het orgel is gebouwd door de orgelmaker Albertus van Gruisen uit Leeuwarden. Het was oorspronkelijk niet (meer?) gesigneerd en het is niet gedateerd.
Van Albertus van Gruisen bleven enkele kabinetorgels en een secretaire-orgel bewaard. De kabinetorgels lijken onderling sterk op elkaar, al zijn er op onderdelen verschillen aanwijsbaar. Uit vergelijking met andere Van Gruisen-kabinetorgels kan dit instrument op ongeveer 1810 worden gedateerd.
Van omstreeks 1915 tot 1967 stond het orgel in de Gereformeerde kerk te Oude Bildtzijl. Het werd destijds in Leeuwarden bij een (piano-)handelaar aangeschaft.
In 1967 kwam het orgel in bezit van A.J. Gierveld te Vleuten.
Deze droeg het over aan de orgelmaker Jaap Fama te Utrecht, als vergoeding voor de restauratie van het Strumphler-secretaire-orgel dat hij inmiddels ook had verworven.
Na restauratie door de orgelmakers Fama & Raadgever werd het orgel in 1982 aangekocht door de heer H.J.A. (Rinus) van Reenen te Utrecht.
In 1999 werd het orgel door Jaap Fama schoongemaakt.


    
  
     





     
     


De dispositie van het Van Gruisen kabinetorgel (ca. 1810) is:

   
Holpijp 8' ( bas / discant)
Violino 8' ( bas / discant)
Salicet 4' ( bas / discant)
Fluit d�Amour 4' (discant)
Prestant 8' (discant)
Woudfluit 2' (bas)   
Tremulant                                   
    
Dhr Jongepier en A.J. Gierveld merken op, dat wat er staat (zoals hierboven weergegeven) niet overeenkomt met de klank en dat er, afgaande op de klank en de pijpvormen, andere registers klinken.
Volgens Jongepier zou de werkelijke dispositie als volgt zijn:


   
Holpijp 8' (bas / discant)
Fluit 4'   (bas / discant)
Salicet (octaaf) 2' (bas /discant)     
Fluit 4' (discant)
Prestant 8' (discant)
Woudfluit 2' (bas)
Tremulant

                      
                                

Orgeladviseur Jan Jongepier schreef een lovend rapport over dit orgel. Dat is HIER    te lezen.
       

Rinus van Reenen







Geluidsvoorbeeld
Eigenaar Rinus van Reenen speelt van Pachelbel: partita 1 over Christus, der ist mein Leben.
Rinus van Reenen speelt van Pachelbel uit de Hexachordum Apollinis de
Aria Quinta
en de 1e variatio.

Pachelbel - partita 1 over Christus, der ist mein Leben
Pachelbel: partita 1 over
Christus, der ist mein Leben





Pachelbel : Hexachordum Apollinis - Aria Quinta & variatio 1
Pachelbel: Aria Quinta & variatio 1 uit
de Hexachordum Apollinis.


Met dank aan Rinus van Reenen voor het beschikbaar stellen van de geluidsfragmenten. 
    

  
Literatuur:

 

  • A.J. Gierveld / Het Nederlandse huisorgel in de 17e en 18e eeuw. Rijswijk [etc.] : Vereniging voor Nederlandse muziekgeschiedenis [etc.], 1977. (Catalogusnummer 79).
Orgels in de provincie Utrecht
Disclaimer
Links
Utrecht